ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ: ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ

Β΄ ΜΕΡΟΣ

Δύο είναι τα γεγονότα που επηρέασαν την μεγάλη άνθηση της παιδικής ποίησης στην Ελλάδα από το 1880 έως το 1945 περίπου. Το πρώτο είναι η δημοσίευση των εργασιών του Νικόλαου Πολίτη για την ελληνική λαϊκή παράδοση, οι οποίες γενικότερα τεράστια επίδραση στην πνευματική κίνηση της χώρας. Το δεύτερο σημαντικό γεγονός αποτελεί η έκδοση του βιβλίου του Γιάννη Ψυχάρη «Το ταξίδι μου» (1888), το οποίο σπάζει τα στεγανά της καθαρεύουσας στη λογοτεχνία καθώς είναι γραμμένο σε μια ιδιόμορφη δημοτική.

Ο Αλέξανδρος Πάλλης (1851-1935) είναι από τους  πρώτους που εκμεταλλεύεται την στροφή της λογοτεχνίας προς τη δημοτική γλώσσα και εκδίδει κάποιες πολύ σημαντικές ποιητικές συλλογές για παιδιά («Τραγουδάκια για παιδιά»-1889, «Ταμπουράς και ο κόπανος»-1907, «Κούφια καρύδια»-1915). Μερικά από τα ποιήματα είναι διασκευές από ξένα πρότυπα πλήρως, ωστόσο, προσαρμοσμένα στην ελληνική πραγματικότητα. Τα θέματα των ποιημάτων του Πάλλη είναι παρμένα από την καθημερινή ζωή των παιδιών. Οι ήρωες των ποιημάτων του είναι ακριβώς όπως στην πραγματικότητα, με τις αρετές και τα ελαττώματά τους με παιγνιώδη, πάντα, διάθεση. Ακολουθούν μερικά χαρακτηριστικά δείγματα της ποίησής του:

«Τον Κώστα αλλάζουνε ρούχα

και του φορούνε πανταλόνια

και να τον: ναύτης με γαλόνια

και με σφυρίχτρα και σουγιά.

Και σαν τον φώναξε η Μαριέτα

μαζί να παίξουν το σκοινάκι

«Αυτό», λέει, «είναι παιγνιδάκι

που παίζουν μόνο τα παιδιά…»

(«Κώστας»)

… «Περνώντας από την αυλή

κόκορ’ ακούω να λαλεί:

«Κιρικιρίκουκου, κικιρί!»

Κι εμένα θες να μου φανεί

πως κάποια φώναζε φωνή:

«Βρε, βαρ’ του μια γερή!»

«Βρε, βαρ’ του μια γερή!..»

(«Περνώντας»)

Μία ακόμη αξιόλογη περίπτωση δημιουργού που ασχολήθηκε με την παιδική ποίηση είναι εκείνη του Γιάννη Περγιαλίτη (πραγματικό όνομα: Γιάννης Γιαννούκος, 1866-1945). Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά γράμματα με ποιήματά του που δημοσιεύτηκαν στη «Διάπλαση των Παίδων».  Επρόκειτο κυρίως για έμμετρη απόδοση μύθων τους οποίους συγκέντρωσε αργότερα σε δύο τόμους με τον τίτλο «Παιδαγωγικοί Μύθοι». Γράφει σε δημοτική γλώσσα με ομοιοκαταληξία. Σύμφωνα με τον Χ. Σακελλαρίου , οι στίχοι του είναι δύσκολοι για τα παιδιά και επανέρχεται ο διδακτισμός που είχε εκλείψει προσωρινά στο έργο του Α. Πάλλη.

Η μεγάλη τομή στην ελληνική παιδική ποίηση έρχεται με το έργο του Ζαχαρία Παπαντωνίου, ο οποίος πρόσφερε τα μέγιστα στην παιδική λογοτεχνία με την ποιητική του συλλογή «Τα χελιδόνια», η οποία εκδόθηκε το 1920. Περιλαμβάνει 48 ποιήματα από τα οποία τα 9 είναι πρωτότυποι έμμετροι μύθοι. Δεκαεπτά ποιήματα της συλλογής μελοποιήθηκαν από τον Γιώργο Λαμπελέτ. Ο Στέλιος Σπεράντσας και μελετητές Χρ. Κουλούρης και Αντ. Μπενέκος εκφράστηκαν πολύ θετικά για «Τα χελιδόνια» επισημαίνοντας την απλότητα και αρμονία του στίχου, τη σύνδεση με τη φύση και τα απλά και απέριττα νοήματα που αντιπροσωπεύουν την παιδική ηλικία. Ο Α. Καρακίτσιος τονίζει, επίσης, την σαφή και λιτή έκφραση του Παπαντωνίου στα ποιήματα της συλλογής, την μεγάλη εικονοπλαστική του δύναμη καθώς και την χαρά και αισιοδοξία που τα διακρίνει. Ο Παπαντωνίου ακολουθώντας τις νέες παιδαγωγικές θεωρίες των αρχών του 20ού αιώνα συνομιλεί με το παιδί ως παιδαγωγός επιλέγοντας θέματα που ταιριάζουν με την καθημερινή σχολική του πραγματικότητα (Α. Καρακίτσιος).

Ακολουθούν χαρακτηριστικά παραδείγματα από την ποιητική συλλογή:

«Θε μου, που βλέπεις τα σπιτάκια

τα φτωχά σαν το δικό μου

στείλε στο παράθυρό μου

μια φωλιά χελιδονάκια.

Θε μου, που ‘χεις όλα τα’ άστρα

Θε μου, που ‘χεις τ’ αγγελούδια

κάμε τη φτωχή μου γλάστρα

να γεμίσει από λουλούδια.

Θε μου, δώσε μου τη χάρη

να ‘χω δυο άσπρα περιστέρια

να τους δίνω εδώ στα χέρια

το νερό και το σιτάρι».

(«Προσευχή του μικρού κοριτσιού»)

Ο Γεώργιος Δροσίνης (1859-1951)αν και δεν μας έδωσε ποιήματα καθαρά για παιδιά, ωστόσο αρκετά από αυτά μπορούν να διαβαστούν από μεγαλύτερα, μάλλον, παιδιά. Γράφει σε δημοτική και κάποια από τα ποιήματά του δημοσιεύονται στη «Διάπλαση των Παίδων» όπως «Το βόδι» και «Ο πετροπόλεμος». Ο Κωστής Παλαμάς (1859-1943) γράφει επίσης κάποια ποιήματα που μπορούν να διαβαστούν από το παιδικό κοινό.  Στη σύντομη ζωή του ο Τέλλος Άγρας ( πραγματικό όνομα: Ευάγγελος Ιωάννου, 1899-1944) μας έδωσε χαμηλόφωνη και υποβλητική ποίηση ενώ άρχισε να συνεργάζεται με τη Διάπλαση των Παίδων σε ηλικία μόλις 11 ετών αφιερώνοντας ένα μέρος του έργου στην ποίηση για παιδιά:

«Όξω στα δεντράκια μας

ο βοριάς σφυρίζει

φέρνει μαύρα σύννεφα

και το κύμ’ αφρίζει.

Πέφτει το χιονόνερο

θα χιονίσει, αλήθεια.

Ώρα για ζεστή φωλιά

και για παραμύθια».

(«Καιρός για παραμύθια»)

Ο Στέλιος Σπεράντζας (1888-1962) συνδύασε την ιατρική επιστήμη με την λογοτεχνική δημιουργία. Έγραψε πολλές ποιητικές συλλογές για παιδιά: «Σαν τα πουλιά», το 1925, «Παιδικές ψυχές», το 1928, «Ακακίες», το 1928, «Τραγουδιστής των παιδιών», το 1931, «Ίκαρος», «Το βιβλίο που τραγουδάει», το 1949, «Μικρές Φωνές. Ποιήματα για μικρά παιδιά», το 1953, «Όμορφοι Κόσμοι. Παιδικά ποιήματα», το 1956. Η θεματολογία της ποίησης του προέρχεται από την αστική ζωή ενώ τη χαρακτηρίζει ο λυρισμός και η απλότητα στα πλαίσια του παραδοσιακού στίχου.

Ο Βασίλης Ρώτας (1889-1977) άφησε το δικό του αποτύπωμα στην παιδική ποίηση με την ποιητική του συλλογή «Παιδιάτικα τραγούδια» που εκδόθηκε το 1944.  Τριάντα χρόνια αργότερα τα ποιήματα αυτά μαζί με κάποια νέα συμπεριλήφθηκαν εκ νέου στη συλλογή «Η αυγούλα». Χαρακτηριστικό της παιδικής ποίησης του Ρώτα είναι  η δημοτική γλώσσα και η απλότητα . Ο Χ. Σακελλαρίου και ο Α. Καρακίτσιος αναφέρονται στο χιούμορ και την ανάλαφρη διάθεση που την διακρίνουν ενώ ο Α. Καρακίτσιος αναφέρεται και στην διείσδυση των πολιτικών πεποιθήσεων του ποιητή στο έργο του.  Επίσης υπάρχει εμφανής σύνδεση με την δημοτική παράδοση. Ακολουθεί ένα μικρό απόσπασμα:

«Εμπρός, ένα δυο, προσοχή!

Εμένα με λένε Φακή.

Κορμί κορδωμένο,

μουστάκι στριμμένο,

γαλόνια χρυσά και σπαθί.

Η σάλπιγγα τάρα-τατά.

σπαθί και ντουφέκι χτυπά,

μπαμ-μπουμ το κανόνι,

μπουμ-μπαμ το τρομπόνι.

Ποιός βγαίνει σε μένα μπροστά;

Γυρεύω παντού τον εχτρό.

Κι ας είν' αντρειωμένοι σωρό.

Γιγάντοι και δράκοι,

θεριά με φαρμάκι,

καπνός μόλις πρόβαλα εγώ.

Μονάχα ξαφνιάζομαι, οχού!

τρομάζω απ' τους ίσκιους, χουχού!

Ένα φύσημα αγέρα,

κι ας είναι και ημέρα,

μου παίρνει κι αντρεία και νου!»

(«Ο φακής»)

Κατά την περίοδο αυτοί έδρασαν και δημιούργησαν και άλλοι ποιητές στο χώρο της παιδικής  ποίησης, οι οποίοι δυστυχώς δεν χωρούν στο μικρό αυτό αφιέρωμα. Αναφέρουμε ενδεικτικά τους: Γ. Κοτζιούλα,  Γ. Σουρή, Γ. Αθάνα, Γ. Καζαντζάκη, Ι. Μ. Παναγιωτόπουλο, Μυρτιώτισσα, Μελισσάνθη, Α. Φωτιάδη, Γ. Σταύρου, Κ. Βάρναλη και πολλοί άλλοι.

ΠΗΓΕΣ

Ιστορία της παιδικής λογοτεχνίας

Χ. Σακελλαρίου

9η έκδοση, Εκδόσεις Νόηση

2001, Αθήνα

Σελ. 96-130

Σύγρονη παιδική ποίηση

Α. Καρακίτσιος

Εκδόσεις  Σύγχρονοι Ορίζοντες

3η ανατύπωση 2006

Σελ. 62-68

Από το διαδίκτυο:

Στυλιανός Σπεράντζας

http://el.metapedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CF%82_%CE%A3%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B6%CE%B1%CF%82

Τέλλος Άγρας

http://www.24grammata.com/?p=3246

Η παιδική λογοτεχνία και η τραγωδία της Κύπρου

Τα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρου στις 20 Ιουλίου 1974 , μετά από το υποκινούμενο πραξικόπημα της 15^ης Ιουλίου που υποθάλφτηκε από την στρατιωτική Χούντα της Αθήνας, κατέληξε στην παράνομη κατοχή του βόρειου μέρους της νήσου και τη διχοτόμηση της Λευκωσίας. Τα επόμενα χρόνια πολλοί Έλληνες και Κύπριοι συγγραφείς της παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας θεώρησαν καθήκον τους να καταγράψουν το δράμα του κυπριακού λαού και να διατηρήσουν ζωντανή στην μνήμη των παιδιών και εφήβων τα ιστορικά γεγονότα και τις ανθρώπινες ιστορίες της περιόδου εκείνης.

Μόλις το 1978 η συγγραφέας Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου γράφει το βιβλίο «Για την άλλη πατρίδα» αναφερόμενη στο ζήτημα της Κύπρου αλλά και των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού. Ο 10χρονος Τέλης Ιακώβου καταφέρνει να αποδράσει με την οικογένειά του από το ασφυκτικό καθεστώς της Αργοβίας για το νησί των προγόνων του, τη Γαλαζόνησο. Στην αρχή όλα δείχνουν να πηγαίνουν καλά με τον επαναπατρισμό τους. Ωστόσο, σύντομα στη Γαλαζόνησο εισβάλλει ένας εχθρικός λαός και ο Τέλης με την οικογένειά του αναγκάζονται να γίνουν πρόσφυγες αγωνιώντας για τη ζωή των δικών τους ανθρώπων που πολεμούν.

Η Άλκη Γουλιμή στο ογκώδες μυθιστόρημά της «Η αόρατη σελίδα» αναφέρεται τόσο στα γεγονότα της Κύπρου όσο και στα χρόνια μετά.  Η συγγραφέας πραγματοποίησε πολλά ταξίδια στο νησί κάνοντας έρευνα για το μυθιστόρημά της. Ο μικρός Δώρος μένει με τη θεία του σε ένα διαμέρισμα στην Αθήνα αφού έχασε τους γονείς του κατά την διάρκεια της εισβολής. Η θεία του δεν του φέρεται πολύ καλά και ο ίδιος δεν μπορεί να το εξηγήσει. Σιγά-σιγά αρχίζει να κάνει φίλους και η ζωή αποκαθιστά την αδικία που έχει διαπραχθεί σε βάρος του. Στο δεύτερο μέρος, αφού έχει ξανασμίξει με τους συγγενείς του, κάνει ένα ταξίδι στην Κύπρο ως ένα είδος προσκυνήματος στο γενέθλιο τόπο.

 Το  βιβλίο του Κύπριου Σπύρου Επαμεινώνδα «Οι μεγάλες σκιές» αποτελεί ένα χρονικό της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει: «Το χρονικό της τουρκικής εισβολής στο μαρτυρικό νησί της Κύπρου εξιστορεί σε τούτο το βιβλίο ο συγγραφέας - μα είναι μια αφήγηση διαφορετική, ανθρώπινη, που εστιάζει στην πίκρα κι όχι στα αίτια που την προκάλεσαν, στην πληγή κι όχι στο χέρι που κρατούσε το όπλο. . . Πέρα από τα προσωπικά του βιώματα, ο συγγραφέας μας περιγράφει πώς έζησαν την εισβολή τα παιδιά, οι νέοι και οι νέες, οι άντρες κι οι γυναίκες της Κύπρου - τις αγωνίες, τους φόβους, τους εξευτελισμούς, τον ξεριζωμό. . . - αλλά και τονίζει την ακλόνητη απόφασή τους να μην ξεχάσουν ποτέ, όσα χρόνια κι αν περάσουν, εκείνες τις μαύρες ώρες που σημάδεψαν όχι μόνο τη ζωή του καθενός, αλλά και τη μοίρα ενός ολόκληρου ηρωικού λαού. . .».

Η Κύπρια συγγραφέας Κίκα Πουλχερίου γράφει το βιβλίο «Δύο σειρά στρατιωτάκια» ενώ ο Ιάκωβος Κυθρεώτης, επίσης Κύπριος, τη συλλογή διηγημάτων «Αντρειωμένη Γη: ιστορικά διηγήματα από τους κυπριακούς αγώνες». Η Μαρία Πυλιώτου στο βιβλίο της «Τα παιδιά του ήλιου παρακολουθούμε γεγονότα που αποτελούν άμεσες συνέπειες της τουρκικής εισβολής και του χωρισμού του νησιού. Συγκεκριμένα, Κύπρος. Κάπου, από ένα όμορφο χωριό πνιγμένο στα πεύκα και τις ελιές, ένα εξάχρονο κοριτσάκι το σκάει από το σπίτι και το σχολείο του. Δεν αντέχει την απουσία του πατέρα, τη λύπη της μάνας, την αυταρχικότητα και την υποκρισία του σχολείου. Κάπου, από μια πόλη πνιγμένη  αντέχει τη σκληρότητα του πατέρα, την έλλειψη αγάπης και κατανόησης. Σμίγουν κι οι δύο σε μια πορεία προς την κατεχόμενη, αγαπημένη γη... Πόσο η πορεία αυτή, οι γυναίκες που ανταμώνουν και, προπάντων, μια ξεχωριστή γυναίκα θ' αλλάξουν ή θα πλουτίσουν το δικό τους όνειρο;

Η Μαρία Αβραμίδου με το βιβλίο της «Γράμμα στον μοναχικό αδερφό μου» μας μεταφέρει στην αβέβαιη καθημερινότητα της ζωής στην Κύπρο τη δεκαετία του ’80 μέσα από τα μάτια μιας 15χρονης κοπέλας που ζει στο νησί με τους γονείς και τον αδελφό της που πάσχει από νοητική υστέρηση. Η κοπέλα γνωρίζει και ερωτεύεται έναν νεαρό φαντάρο, ο οποίος φέρει βαρέως το γεγονός πως η πατρίδα του είναι διχοτομημένη μετά την τουρκική εισβολή και προβαίνει σε μια απεγνωσμένη κίνηση διαμαρτυρίας.

Σίγουρα υπάρχουν πολλά ακόμη παιδικά και εφηβικά βιβλία για το συγκλονιστικά γεγονότα της Κύπρου που άλλαξε άρδην τη ζωή ενός λαού και χώρισε τις δύο κοινότητες του νησιού. Η δική μου σύντομη και ελλιπής έρευνα απέδωσε τα παραπάνω. Η καλλιέργεια της υγιούς ιστορικής μνήμης και η συζήτηση γύρω από την ιστορία προάγει την πρόοδο των λαών και τις σχέσεις μεταξύ τους. Όποιος διαθέτει περαιτέρω στοιχεία, είναι ευπρόσδεκτα για τη δημιουργία ενός εκτενέστερου και πληρέστερου άρθρου.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ-ΕΦΗΒΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Ο Φίλιππος δολοφονείται

 

 

"... Μπορεί να έλεγε ό,τι ήθελε η Ολυμπιάδα, όμως ο Φίλιππος ήταν ένας μεγάλος βασιλιάς κι εκείνος ήταν πολύ περήφανος που ακολουθούσε τα βήματά του!

Αυτή η περηφάνεια έφεγγε στο πρόσωπου του Αλέξανδρου τη στιγμή που ετοιμάζονταν κατεβαίνοντας απ' το Βουκεφάλα να μπει στο θέατρο, μα ο Ηφαιστίωνας δεν πρόλαβε να τη δει. Είδε μονάχα το άλογο να ορμάει στην ορχήστρα αγριεμένο, όπως τη μέρα που το 'φεραν να το πουλήσουν στο βασιλιά. Τα χρυσοστόλιστα χαλινάρια του σέρνονταν καταγής... Κι άκουσε την Κλεοπάτρα να ουρλιάζει... Η Κλεοπάτρα καθόταν στα τιμητικά καθίσματα, μπροστά ακριβώς απ' την πάροδο του θεάτρου. Η Κλεοπάτρα μπορούσε να δει!

Όμως ο Ηφαιστίωνας δεν μπορούσε να δει τίποτα πια, καθώς ο κόσμος είχε σηκωθεί απ' τις κερκίδες και ούρλιαζε τσαλαπατώντας ο ένας τον άλλο, έτσι όπως ήθελαν να φτάσυν στην ορχήστρα, ακόμα κι οι στρατιώτες και τα παιδιά απ' το λόφο πάνω απ' το θέατρο. Ένας πανικός, που όμοιο του δεν είχε ξανανιώσει, χίμηξε να πνίξει τον Ηφαιστίωνα. Η σκέψη πως ο Αλέξανδρος ήταν μόνος σ' αυτό το τρομερό κάτι που είχε συμβεί τον πάγωσε! Ήταν ο τρόμος πως το εκδικούνταν οι θεοί γιατί έβαζε ανάμεσά τους το φίλο του κι ήταν και περήφανος από πάνω! Σα να 'ταν κυκλωμένος από χιλιάδες εχθρούς, κοίταξε με βλέμμα αγριεμένο ολόγυρα ψάχνοντας δρόμο να τρέξει κοντά του. Πέρα απ' το θέατρο, στο αμπέλι το αφιερωμένο στο θεό Διόνυσο, είδε τον Παυσανία να τρέχει κι από πίσω του το Λεοννάτο, τον Περδίκκα και τον Άτταλο."

[...]

"... Ο Αλέξανδρος έβγαλε το γιορτινό στεφάνι κι απ' τα δικά του μαλλιά. Το πέταξε καταγής

"Ο βασιλιάς πέθανε!" είπε επίσημα."

Απόσπασμα από το βιβλίο της Ελένης Δικαίου, "Οι θεοί δεν πεθαίνουνε στην Πέλλα", σελ. 29-30, 34.

«ΕΜΕΝΑ ΜΕ ΝΟΙΑΖΕΙ» ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΩ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ!

Δεν ήμουν παιδί που διάβαζε ιδιαίτερα. Μόνο ό,τι ήθελα και ό,τι μου άρεσε, αν και είχα μεγαλύτερο αδελφό που διάβαζε και μητέρα που διάβαζε κάποια από τα βιβλία του αδερφού μου. Ωστόσο αγαπούσα τα βιβλία με περιπέτειες κυρίως μέσα από τα βιβλία τιυ αδερφού μου και τις κινηματογραφικές ταινίες.

Την δεκαετία του 1980 άρχισε να γίνεται γνωστό στην Ελλάδα το σύγχρονο πρόβλημα της μόλυνσης του περιβάλλοντος είτε ως κάτι πρωτόγνωρο που ευαισθητοποίησε τους ανθρώπους στο πολύ σοβαρό αυτό πρόβλημα για την επιβίωση του πλανήτη είτε ως μία ακόμη ευρωπαϊκή μόδα που ήρθε καθυστερημένα, όπως πάντα, στην Ελλάδα. Για μένα, ωστόσο, υπήρξε η αρχή μιας συνεπούς επαγρύπνησης.

Όταν ήμουν μαθήτρια της ΣΤ΄ Δημοτικού, κάλεσα στα γενέθλια μου τη δασκάλα μου. Η αλήθεια ήταν πως δεν περίμενα να έρθει και χάρηκα πολύ! Όταν, πάλι, άνοιξα το δώρο που είχε την καλοσύνη να μου φέρει, απογοητεύτηκα… Ήταν-τι άλλο;-ένα βιβλίο! Τι άλλο δώρο θα μπορούσε άλλωστε να φέρει μία δασκάλα;

Κάποια στιγμή αποφάσισα να το διαβάσω. Χμ, τελικά δεν είναι άσχημο… Καλούτσικο φαίνεται… Είναι πολύ καλό ή μήπως το καλύτερο που διάβασα ποτέ; Δεν μπορούσα να το ομολογήσω ούτε στον εαυτό μου!

Επιτέλους ένα βιβλίο με σύγχρονη και άμεση πλοκή, πολύ κοντά στην καθημερινότητά μας, με αφήγηση που δεν πλατειάζει και διάλογος φυσικούς που δεν κάνουν τα παιδιά να μοιάζουν με μικρά μεγέθους αντίγραφα των ενηλίκων. Ένας δάσκαλος με περιβαλλοντικές ανησυχίες-κάτι σπάνιο για την εποχή που γράφτηκε το βιβλίο-καταφθάνει σε ένα γραφικό παραθαλάσσιο παραδοσιακό ελληνικό χωριό. Μόλις αρχίζει να κατηφορίζει με το κάρο του αγωγιάτη κυρ-Αντρέα (του πανταχού παρών) προς το χωριό η γαληνεμένη ματιά του αγριεύει στη θέα του καινούργιου εργοστασίου. Ο δάσκαλος διαπιστώνει έγκαιρα τα πρώτα σημάδια υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος και προειδοποιεί τους κατοίκους, κάτι που τον φέρνει σε αντιπαράθεση μαζί τους καθώς αυτοί θεωρούν πως το εργοστάσιο βελτίωσε αισθητά το βιοτικό τους επίπεδο.

Ο δάσκαλος ενημερώνει και ευαισθητοποιεί και τους μαθητές του για το πρόβλημα χωρίς διακρίσεις, από το φτωχότερο χωριατόπουλο ως τον γιο του εργοστασιάρχη. Τους μιλά για τον κύκλο της ζωής και την αξία της αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης. Ο φοβερός κόσμος του αύριο, όπως τον φαντάζεται ο μικρός Θανάσης, ο γιος του εργοστασιάρχη, κόβει την ανάσα με τα δεινά που προοιωνίζει. Οι κάτοικοι δεν αντιλαμβάνονται την απειλή παρά μόνο όταν τους χτυπά την πόρτα. Στο τέλος επιτυγχάνεται η επιτυχημένη συνύπαρξη τεχνολογικής προόδου και  οικολογικής ισορροπίας.

Ένα βιβλίο με αμέτρητες αναγνώσεις και επίπεδα. Παρουσιάζεται η αμήχανη στάση των Ελλήνων απέναντι στην αλματώδη τεχνολογική ανάπτυξη, την ανάγκη τους για μια καλύτερη ζωή και το τίμημα που κλήθηκαν να πληρώσουν στον περιβαλλοντικό τομέα προκρίνοντας κάπως αβασάνιστα τη δεύτερη επιλογή. Δίνει πραγματική φωνή στα παιδιά που τότε έπρεπε να ακολουθούν πάντα την άποψη των μεγάλων. Ανατρέπει το στερεότυπο του κακού και πλούσιου εχθρού. Ακόμη, ίσως το σημαντικότερο όλων, αναδεικνύει την αξία και το ρόλο του σχολείου ως μέρος που διδάσκονται στα παιδιά αξίες και όχι μόνο στείρα γνώση.

Ένα αγαπημένο βιβλίο στο οποίο επιστρέφω ξανά και ξανά και συνδυάζει την παράδοση με το μέλλον χωρίς να πρωταγωνιστούν αυτά στη θέση των παιδιών και τα ευαισθητοποιεί για τη μόλυνση του περιβάλλοντος, ένα από τα μείζονα προβλήματα των καιρών μας.

Παιδιά, το «Εμένα με νοιάζει» της κ. Γαλάτειας Γρηγοριάδου-Σουρέλη που το 1977 είδε δεκαετίες μπροστά σε μία Ελλάδα που έψαχνε ακόμη να βρει τον δρόμο της σε κάθε θέμα!