Σάββατο 17 Σεπτεμβρίου 2016

Ο μύθος της Ιώς

Η Ιώ ήταν θυγατέρα του Ίασου, βασιλέα του Άργους και απογόνου του Ίναχου ή κατά άλλη εκδοχή του ιδίου του βασιλέα Ίναχου ή κατά τρίτη εκδοχή του Κορίνθιου Πειρήνα, θείου του ήρωα Βελλεροφόντη. Μητέρα της ήταν η Μελία ή η Λευκάνη. Ήταν ιέρεια της Ήρας και έγινε ερωμένη του Δία.
Σύμφωνα με τις διάφορες πηγές, η περιπέτειά της άρχισε όταν η Ήρα αντιλήφθηκε την παράνομη σχέση. Τότε ο Ζευς, για να την προστατεύσει από το μένος της συζύγου του, τη μεταμόρφωσε σε αγελάδα. Η Ήρα όμως υποχρέωσε τον Δία να αρνηθεί, με όρκο την παράνομη σχέση του και να της παραδώσει την ωραία αγελάδα, πράγμα που εκείνος αρνήθηκε να κάνει. Η Ήρα εμπιστεύτηκε τη φύλαξη της αγελάδας στον πανόπτη Άργο, που αγρυπνούσε εναλλάξ με τα 500 από τα 1.000 μάτια του. Ο Ζευς ανέθεσε στον Ερμή να τερματίσει την κατάσταση και να βοηθήσει τον έρωτά του απελευθερώνοντας την Ιώ. Ο Ερμής αποκοίμισε με τη γοητεία του αυλού όλα τα μάτια του Άργου, και ενώ κοιμόταν τον αποκεφάλισε.

Η Ιώ περιπλανήθηκε ως αγελάδα στην περιοχή γύρω από τις Μυκήνες και κατόπιν πέρασε στην Εύβοια. Η Ήρα όμως δεν παραιτήθηκε από την εκδίκησή της και έστειλε έναν οίστρο (μύγα των βοδιών) για να την βασανίζει.
Τότε η Ιώ καταδιωκόμενη από τον οίστρο άρχισε να περιπλανάται σε όλη την Ελλάδα. Διέτρεξε την ακτή του Ιονίου πελάγους (που εξαιτίας της πήρε το όνομά του), έφθασε στην Ιλλυρία, διέσχισε όλη την Σκυθία, έφθασε στον Προμηθέα που ήταν δεμένος στον Καύκασο, διέτρεξε την ακτή του Ευξείνου Πόντου (που εξαιτίας της μετέβαλε την ονομασία της, από Άξενος Πόντος σε Εύξεινος), διήλθε από τον Βόσπορο (που εξαιτίας της πήρε το όνομά του (βους+πόρος), και τελικά κατέληξε στην Μέμφιδα της Αιγύπτου όπου γέννησε τον Έπαφο, τον γιο της από τον Δία, ο οποίος στο μέλλον θα γινόταν γενάρχης της φυλής των Δαναών.

Ο μύθος του Δάφνι

Ο Δάφνις ήταν νεαρός βοσκός (φερόμενος σαν εφευρέτης της ποιμενικής ποίησης), γιος του Ερμή και μιας νύμφης.
Όταν γεννήθηκε, εκτέθηκε σε μια κοιλάδα, σ' ένα δάσος από δάφνες, από εκεί και το όνομά του. Όταν μεγάλωσε έγινε πολύ όμορφος και η νύμφη Λύκη (φωτεινή, το φως) τον ερωτεύθηκε. Ο Δάφνις της υποσχέθηκε ότι δεν θα αγαπούσε καμία άλλη και η Λύκη τον απείλησε ότι αν παραβεί την υπόσχεσή του θα τον τυφλώσει. Αν και για πολύ καιρό ο Δάφνις κρατήθηκε μακριά από άλλους έρωτες, μια μέρα μια πριγκίπισσα τον μέθυσε και κατάφερε να γευτεί την ομορφιά του. Έτσι η Λύκη τον τύφλωσε και αυτός κάποια μέρα έπεσε από ένα ψηλό βράχο. Οι νύμφες του δάσους που τον αγάπησαν, τον ενταφίασαν με όλες τις πρέπουσες τιμές.
Ο αρχαίος συγγραφέας Λόγγος έγραψε το έργο Δάφνις και Χλόη στο οποίο περιγράφονται οι περιπέτειες και ο έρωτας ανάμεσα σε δύο παιδιά, τον Δάφνι και τη Χλόη, που μεγαλώνοντας και περνώντας πολλά βάσανα τελικά παντρεύονται.
Το όνομα του έχει δοθεί σε έναν από τους δορυφόρους του Κρόνου.


Αρχαία ελληνική μυθολογία: η μεγάλη των μύθων σχολή



Ερευνώντας τον τελευταίο καιρό το ελληνικό και ευρωπαϊκό παραμύθι τα βήματά μας μας οδηγούν αναπόφευκτα στις πανάρχαιες εκείνες ιστορίες που έγιναν αρχή για την λογοτεχνία ολόκληρης της Ευρώπης, του δυτικού κόσμου και όχι μόνο.  Ιστορίες πλασμένες για να εξηγήσουν τη δημιουργία του κόσμου, τις ανεξήγητες δυνάμεις της φύσης και τα μεγάλα μυστήρια της ανθρώπινης ζωής, πρωταγωνιστούν θεοί, ημίθεοι, ήρωες, κατώτερες θεότητες και φυσικά, οι δημιουργοί του φανταστικού αυτού σύμπαντος, κοινοί θνητοί άνθρωποι που οι δρόμοι τους συναντιούνται με ήρωες και θεούς.
Εκκινώντας από τα ομηρικά έπη και τον Ησίοδο, οι αρχαίοι μύθοι αφηγούνται την πορεία του αρχαίου ελληνικού κόσμου και των ανθρώπων του, επιχειρώντας να εξηγήσουν με παραμυθητικά μέσα τη δημιουργία του κόσμου, το διαμοίρασμα των εξουσιών ανάμεσα στο δωδεκάθεο, τις απαρχές του ανθρώπινου πολιτισμού, την εμφάνιση των πρώτων πολιτιστικών κατακτήσεων των ανθρώπων μαζί με τους πρώτους ήρωες-ηγέτες ως την μυθοποίηση υπαρκτών προσώπων που έζησαν μία αξιοθαύμαστη ζωή, όπως  ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Λεωνίδας, ο Περικλής και ο Πλάτωνας.
Βασικές μας πηγές για τους αρχαίους μύθους είναι ελάχιστα έργα με άμεσες αναφορές που σώθηκαν ως σήμερα (ομηρικά έπη, Ομηρικοί Ύμνοι, Θεογονία Ησιόδου). Εξίσου πολύτιμη πηγή αποτελούν έργα ποιητών και συγγραφέων που έχουν εμπνευστεί από μύθους ή τους έχουν καταγράψει, όπως οι λυρικοί ποιητές (Σιμωνίδης, Βακχυλίδης, Πίνδαρος κ. ά.), οι βουκολικοί ποιητές (Θεόκριτος, Βίων κλ) και οι μεγάλοι τραγικοί ποιητές Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης καθώς και ο Αριστοφάνης. Τη δική τους συμβολή στη διάσωση της αρχαίας μυθολογίας πρόσφεραν και οι ιστορικοί Ηρόδοτος και Διόδωρος Σικελιώτης και οι γεωγράφοι Παυσανίας και Στράβων. Πολλούς μύθους διέσωσαν ή χρησιμοποίησαν ως βάση στα έργα τους και συγγραφείς και ποιητές της ελληνιστικής εποχής καθώς και πολλοί Ρωμαίοι  (Απολλώνιος ο Ρόδιος, Καλλίμαχος, Ερατοσθένης, Παρθένιος, Οβίδιος, Στάτιος, Σενέκας, Βαλέριος Φλάκκος, Νόννος ο Πανοπολίτης, Κόιντος Σμυρναίος, Απουλήιος, Ηλιόδωρος, Πετρώνιος, Αχιλλέας Τάτιος).
Πολλοί μύθοι επιβεβαιώθηκαν με τις ανασκαφές του Ερρίκου Σλήμαν και του Άρθουρ Έβανς σε Τροία, Μυκήνες και Κρήτη.
Θα παραθέσουμε τρεις μύθους με θέματα από τη θεογονία, το  δωδεκάθεο και τους ήρωες:

Η ΠΡΩΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΓΟΝΙΑΣ
Ο Ησίοδος αφού ευχαριστεί τις Μούσες για την έμπνευση που του έδωσαν, εξηγεί ότι αυθόρμητα εμφανίστηκε το Χάος που γέννησε την πρώτη θεϊκή Τριάδα, την Γη, ως έννοια της ύλης, τον Τάρταρο ως έννοια του χρόνου και του θανάτου και τον Έρωτα, ως έννοια της δημιουργίας.
Στη συνέχεια, από το Χάος ξεπήδησε το Έρεβος και η Νύχτα. Από την ένωση της Νύχτας με το Έρεβος γεννήθηκαν ο Αιθέρας και η Ημέρα. Η Γη, με παρθενογένεση, γέννησε τον Ουρανό, τα Oὔρεα (Όρη) και τον Πόντο.
Ο Ουρανός ζευγάρωσε με τη Γαία και γεννήθηκαν 12 Τιτάνες: ο Ωκεανός, ο Κόιος, ο Κρείος, ο Υπερίων, ο Ιαπετός, η Θεία, η Ρέα, η Θέμις, η Μνημοσύνη, η Φοίβη, η Τηθύς και ο Κρόνος, 3 Κύκλωπες: ο Βρόντης, ο Στερόπης και ο Άργης και τέλος 3 Εκατόγχειρες: ο Βριαρέας, ο Κόττος και ο Γύγης.


Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑ
Ο Κρόνος απέκτησε πολλά παιδιά από τη Ρέα: την Εστία, την Δήμητρα, την Ήρα, τον Άδη και τον Ποσειδώνα, αλλά τα κατάπιε όλα τη στιγμή που γεννήθηκαν, αφού είχε μάθει από τη Γαία και τον Ουρανό ότι ο γιος του θα τον ανατρέψει, όπως ο ίδιος είχε ανατρέψει τον δικό του πατέρα του. Όταν ο Δίας ήταν έτοιμος να γεννηθεί, η Ρέα ζήτησε από τη Γαία να επινοήσει ένα σχέδιο για να τον σώσει, έτσι ώστε ο Κρόνος να τιμωρηθεί για τις πράξεις του ενάντια στον πατέρα του Ουρανό και τα παιδιά του. Η Ρέα γέννησε το Δία στο Δικταίο Άντρο της Κρήτης, παραδίδοντας στον Κρόνο μια πέτρα τυλιγμένη στα σπάργανα, την οποία κατάπιε.


ΤΟ ΛΙΟΝΤΑΡΙ ΤΗΣ ΝΕΜΕΑΣ
Στην ελληνική μυθολογία, ο λέων της Νεμέας ήταν ένα λιοντάρι που ζούσε στην περιοχή της Νεμέας και σκόρπιζε το φόβο. Ήταν απόγονος του Τυφώνος και της Έχιδνας ή του Όρθρου και της Χίμαιρας. Υπάρχει ακόμα η άποψη ότι έπεσε από τη Σελήνη και ήταν απόγονος του Δία και της Σελήνης. Το θηρίο αυτό σκοτώθηκε τελικά από τον Ηρακλή.
Η θανάτωση του Λέοντος και η εκδορά του ήταν ο πρώτος άθλος που ανατέθηκε στον Ηρακλή από τον Ευρυσθέα.
Ο Λέων είχε πολύ σκληρό δέρμα, το οποίο δεν μπορούσε να τρυπηθεί από όπλο. O Ηρακλής χρησιμοποίησε στην αρχή το τόξο και το σπαθί του, χωρίς αποτέλεσμα. Τελικά πάλεψε ο ίδιος με γυμνά χέρια με το θηρίο και το έπνιξε. Στη συνέχεια προσπάθησε να το γδάρει, αλλά και αυτό στάθηκε αδύνατο. Η Θεά Αθηνά του συνέστησε να χρησιμοποιήσει τα δόντια του ίδιου του ζώου, όπως και έκανε ο Ηρακλής, καταφέρνοντας τελικά να του πάρει το δέρμα.


Ο ήρωας φόρεσε την «λεοντή» (δέρμα, τομάρι λέοντος) και πήγε στον Ευρυσθέα να του πει ότι εκτέλεσε την πρώτη αποστολή του. Μόλις τον είδε να μπαίνει ο Ευρυσθέας τρομοκρατήθηκε, νομίζοντας ότι επρόκειτο για το ίδιο το Λιοντάρι, και κρύφτηκε σε ένα πιθάρι. Ο Ηρακλής κράτησε την λεοντή και τη φορούσε πάντα στο εξής σαν πανοπλία.
Όταν ο ήρωας έφτασε στη Νεμέα για να σκοτώσει το λιοντάρι τον φιλοξένησε ο Μόλορχος, ένας ντόπιος βοσκός. Ο Μόλορχος, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν ο πρώτος άνθρωπος που απέδωσε στον Ηρακλή θεϊκές τιμές.
Το νεκρό σώμα του Λέοντος μεταφέρθηκε από τους Θεούς στον ουρανό και σχημάτισε τον Αστερισμό του Λέοντα.

Οι αρχαίοι Έλληνες εξηγούν με πολύ ορθολογικό και όμοιο, με τις σημερινές επιστημονικές εξηγήσεις, τρόπο την δημιουργία του κόσμου. Ο Ησίοδος λέει πως αρχικά υπήρχε χάος και σιγά-σιγά μέσα από περίπλοκες διαδικασίες που περιλαμβάνουν ζευγάρωμα των αρχικών στοιχείων του σύμπαντος ο κόσμος στην οικεία και γνώριμη μορφή του. Επειδή κάθε κόσμος χρειάζεται την θεϊκή του αναφορά μαθαίνουμε πως μέσα από μία σειρά περιπετειών ο Δίας κατόρθωσε να επιβιώσει μετά την προφητεία που πήρε ο πατέρας του, Κρόνος , ώστε να γίνει ο μελλοντικός κύριος θεών και ανθρώπων. Στο μύθο του λιονταριού της Νεμέας το θεϊκό στοιχείο κατεβαίνει από τα ουράνια στρώματα και βρίσκει άξιο εκπρόσωπο στο πρόσωπο του Ηρακλή, οποίος με την υπεράνθρωπη δύναμή του γίνεται γέφυρα μεταξύ θεών και ανθρώπων. Οι αρχαίοι ελληνικοί μύθοι φανερώνουν τις σχέσεις συνάφειας μεταξύ θεϊκού και ανθρώπινου στοιχείου. Σέβονται τις βουλές των θεών αλλά χωρίς και τα πάθη των ανθρώπων ο κόσμος δεν θα είχε την ίδια ποικιλομορφία και ενδιαφέρον.

Πηγές:
Λήμματα Βικιπαίδεια
Ελληνική μυθολογία
Θεογονία Ησιόδου
Λέων της Νεμέας

Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου 2016

Η κοπέλα-ξωτικό

Ένα παραμύθι από τις κοινότητες των Σάμι

Δύο άντρες ερωτεύτηκαν την ίδια κοπέλα. Μία μέρα σε μία εκδρομή για ψάρεμα, ο ένας πρόσεξε ότι η κοπέλα προτιμούσε τον άλλο. Τότε τον εξαπάτησε ώστε να μείνει στο νησί. 
Ο εγκαταλελειμένος άντρας επιβίωσε μέχρι τα Χριστούγεννα, όταν είδε μία συντροφιά να πλησιάζει. Στη συντροφιά περιλαμβάνονταν και δύο νεαρές γυναίκες που ήταν καλύτερα ντυμένες από τις άλλες. Τον είδαν να κάθεται πάνω σε ένα δεμάτι ξύλα και μία από αυτές πλησίασε και τον τσίμπησε για να δει από τι ήταν φτιαγμένος. Τα δάχτυλά της τρυπήθηκαν από την καρφίτσα και έτρεξε αίμα. Η υπόλοιπη συντροφιά έφυγε αφήνοντα της πίσω μαζί με μία δέσμη κλειδιών. Η κοπέλα του είπε ότι έχυσε το αίμα της και πρέπει να την παντρευτεί. Έφερε αντιρρήσεις λέγοντας ότι δεν μπορούν να επιβιώσουν στο νησί και εκείνη υποσχέθηκε να παρέχει τα απαραίτητα για να ζήσουν. Την παντρεύτηκε, εκείνη έφερνε ό,τι χρειάζονταν, αλλά ποτέ δεν είδε πώς τα έφερνε.

Όταν οι σύντροφοί του γύρισαν για να ψαρέψουν, πήγαν στην άλλη πλευρά του νησιού. Η γυναίκα του του είπε να μην ταραχτεί ό,τι κι αν άκουγε κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ένας μεγάλος κρότος σαν από ξυλουργείο ακούστηκε να εξαπλώνεται και ο άντρας παραλίγο να πηδήσει πάνω από το φόβο του, αν δεν θυμόταν τα λόγια της γυναίκας του. Όμως το πρωί ένα όμορφο σπίτι είχε χτιστεί γι' αυτούς. Του ζήτησε να υποδείξει ένα μέρος για βουστάσιο και το βουστάσιο χτίστηκε με τον ίδιο τρόπο, αν και δεν είχαν βόδια.
Μετά τον πήγε να γνωρίσει τους γονείς της. Τους καλοσώρισαν αλλά όταν ήρθε η ώρα να φύγουν τού είπε να πηδήξει γρήγορα πάνω από το κατώφλι. Το έκανε και ο πατέρας της του πέταξε ένα σφυρί που θα μπορούσε να του είχε σπάσει τα πόδια, αν δεν είχε πηδήσει. Η γυναίκα του του είπε να μην γυρίσει πίσω ό,τι κι αν άκουγε μέχρι να μπει μέσα στο σπίτι. Άκουσε ποδοβολητό. Όταν το χέρι του έφτασε στην πόρτα, νόμισε ότι ήταν εντάξει και κοίταξε αλλά τα μισά βόδια εξαφανίστηκαν. Ωστόσο, υπήρχαν αρκετά ώστε να γίνουν πλούσιοι.
Η κοπέλα που και που εξαφανιζόταν. Τη ρώτησε γαιτί. Του είπε ότι δεν ήθελε να το κάνεικαι πως αν έριχνε ένα καρφί στο κατώφλι του σπιτιού θα έμενε για πάντα. Έτσι και έκανε.
Χάρτης με τις κοινότητες των Σάμι


Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου 2016

Το παραμύθι στην Ευρώπη: αγαπημένοι παραμυθάδες και πολύτιμοι συλλέκτες




Έχοντας ήδη μιλήσει για το ελληνικό παραμύθι, παραδοσιακό και έντεχνο, ήρθε η ώρα να μάθουμε πώς είδε η ευρωπαϊκή μας γειτονιά την πανανθρώπινη αυτή κληρονομιά και αξία που αποτελεί ένα από τα καθοριστικά στοιχεία που διαμορφώνουν τον εθνικό πολιτισμό κάθε χώρας. Πολλά από τα ευρωπαϊκά παραμύθια είναι πολύ γνωστά και αγαπητά στη χώρα μας εδώ και αιώνες ενώ τώρα με την ανάπτυξη της τεχνολογίας μαθαίνουμε την πολιτιστική παράδοση και των μικρότερων ευρωπαϊκών εθνών ακόμη και για τους τοπικούς μύθους και τα παραμύθια απομονωμένων γεωγραφικά περιοχών.
Οι καταβολές του ευρωπαϊκού παραμυθιού, παραδοσιακού και έντεχνου, είναι ταυτόσημες με του ελληνικού. Όλα τα ευρωπαϊκά έθνη αντλούν από μία κοινή θεματική δεξαμενή που περιλαμβάνει: βασιλιάδες, πριγκίπισσες, ζώα, στοιχειά, νεράιδες κλπ. Αυτό τονίζει τους στενούς δεσμούς που τα συνδέουν καθώς και τις κοινές τους πολιτισμικές αξίες.
Το στοιχείο που πραγματικά διαφοροποιεί τον τρόπο και τις μεθόδους με τις οποίες τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη συνέλεξαν και αξιοποίησαν κυρίως τα παραδοσιακά τους παραμύθια είναι πως είχαν οργανώσει και δημιουργήσει την κρατική τους οντότητα πολύ νωρίτερα από το ελληνικό κράτος και έτσι συνειδητοποίησαν πιο γρήγορα την σημασία της διάσωσης της εθνικής τους παράδοσης και κληρονομιάς. Στην Ελλάδα η τάση αυτή εμφανίστηκε μετά την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους το 1830.
Οι πρώτοι Ευρωπαίοι συγγραφείς που έγραψαν ή συνέλεξαν παραμύθια ήταν, κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης, οι Ιταλοί Τζοβάνι Φραντσέσκο Στραπαρόλα και Τζιαμπατίστα Μπαζίλε.  Ακολουθεί η Γαλλίδα βαρώνη dAulnoy, οι Γερμανοί αδελφοί Γκριμ, ο Γάλλος Περό, ο Ρώσος Αφανάσιεφ, οι Νορβηγοί Ασμπγιόρσεν και Μόε, ο Ρουμάνος Ισπιρέσκου, ο Αυστραλός Τζέικομπς, ο Αμερικανός Κέρτιν,ο Δανός Άντερσεν.
Ο Στραπαρόλα εξέδωσε το 1551 στη Βενετία τον πρώτο τόμο του έργου του «Ευχάριστες νύχτες» (Le piacevoli notti) που επηρέασε το έργο πολλών μεταγενέστερων συγγραφέων. Ο Μπαζίλε έξεδωσε στη Νάπολι το 1634 και 1636 τη συλλογή ιστοριών του με συνοπτικό τίτλο Πενταήμερον, την οποία αργότερα οι αδελφοί Γκριμ χαρακτήρισαν ως  τη πρώτη εθνική συλλογή παραμυθιών. Η Γαλλίδα βαρόνη dAulnoy είναι η πρώτη που χρησιμοποίησε τον όρο παραμύθι για να προσδιορίσει το έργο της και καθόρισε έτσι την ονομασία ενός ολόκληρου λογοτεχνικού είδους. Οι αδελφοί Γκριμ εξέδωσαν το 1812 τα Παραμύθια τους, την πιο γνωστή ίσως παγκόσμια συλλογή εθνικών παραμυθιών ειδικά προσαρμοσμένων για παιδιά. Ο Σαρλ Περό ήταν ο πρώτος που έθεσε τις βάσεις του έντεχνου παραμυθιού ενώ ήδη προϋπήρχαν τα παραδοσιακά.  Ο Αφανάσιεφ ήταν ο πρώτος συλλέκτης παραδοσιακών παραμυθιών στη Ρωσία και εξέδωσε γύρω στα 600 παραμύθια, μία από τις μεγαλύτερες συλλογές παραμυθιών στον κόσμο.  Οι Ασμπγιόρσεν και Μόε συνέλεξαν και εξέδωσαν τα παραδοσιακά παραμύθια της Νορβηγίας. Ο Ισπιρέσκου ήταν ένας Ρουμάνος γιατρός που συνέλεξε τα παραδοσιακά παραμύθια της χώρας του. Ο Τζέικομπς εξέδωσε και έκανε δημοφιλή τα αγγλικά παραμύθια με δύο συλλογές το 1890 και 1894. Ο Κέρτιν, αν και Αμερικανός, έμεινε γνωστός κυρίως  για τη συλλογή ιρλανδικών και πολωνικών μύθων. Για τον Άντερσεν θα πούμε πως τα παιδικά μας χρόνια δεν θα ήταν τα ίδια χωρίς τα παραμύθια του!
Ακολουθούν μερικά από τα πιο γνωστά ευρωπαϊκά παραμύθια-παραδοσιακά και έντεχνα:

ΑΔΕΛΦΟΙ ΓΚΡΙΜ (ΓΕΡΜΑΝΙΑ)
Η ΧΙΟΝΑΤΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΦΤΑ ΝΑΝΟΙ

ΣΑΡΛ ΠΕΡΟ (ΓΑΛΛΙΑ)
Ο ΠΑΠΟΥΤΣΩΜΕΝΟΣ ΓΑΤΟΣ

ΧΑΝΣ-ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΑΝΤΕΡΣΕΝ (ΔΑΝΙΑ)
ΤΟ ΑΣΧΗΜΟΠΑΠΟ

Τα ευρωπαϊκά παραμύθια, όπως και τα ελληνικά αλλά και τα παραμύθια σε όλον τον κόσμο, είναι πολύτιμα για κάθε χώρα, εφόσον αποτελούν βασικά στοιχεία του εθνικού και λαϊκού πολιτισμού τους. Είναι εκείνα που εξέθρεψαν, ψυχαγώγησαν, διαμόρφωσαν τους προγόνους τους αλλά και διαμορφώνουν την σημερινή γενιά αλλά και τις μελλοντικές. Με το άνοιγμα των συνόρων μέσω της σύγχρονης τεχνολογίας τώρα πια οι πολιτιστικές ανταλλαγές πληθαίνουν και οι λαοί γνωρίζονται καλύτερα μεταξύ τους ανταλλάσσοντας και πολιτιστικές πληροφορίες, όπως τα παραμύθια. Στην Ευρώπη, αν και οι λαοί πια γνωρίζονται καλά μεταξύ τους, έχουν μία νέα ευκαιρία μέσω των σύγχρονων μέσων να αναθεωρήσουν για πολλά ακόμη ισχύοντα στερεότυπα και να αρθούν οι όποιες τυχόν παρεξηγήσεις, δημιουργώντας το δικό τους σύγχρονο πανεθνικό παραμύθι!

Πηγές:
Παραμύθι:ο μαγικός θησαυρός της παιδικής ψυχής…ένα ταξίδι παραμυθίας και φαντασίας
Εργασία μαθητών Β΄ Λυκείου 2012-2013
Λεόντειο Λύκειο Νέας Σμύρνης

Λήματα Βικιπαίδεια για:
Fairy tale
Madame d’ Aulnoy
Charles Perraux
Alexander Afanasyef
Grimm Brothers
Petre Ispirescu
James Jacob
Govanni Franscesco Straparola
Giambattista Basile
Peter Christian Asbjorsen & Jorgen Moe
Jeremiah Curtin





                                                         
Βαρόνη d' Aulnoy
                                                                      
Σαρλ Περό
                                                                
Αδελφοί Γκριμ
Χανς-Κρίστιαν Άντερσεν
                                                          
Χ
Τ. -Φ. Στραπαρόλα

Α. Αφανάσιεφ

Τ. Μπαζίλε

Άσμπγιορσεν και Μόε

Π. Ισπιρέσκου

Τ. Κέρτιν

Παρασκευή 9 Σεπτεμβρίου 2016

ΒΙΒΛΙΑ-ΣΤΑΘΜΟΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

"Ο αισθητός κόσμος εικονογραφημένος"

του Ιωάννη Κομένιου

Ο Ιωάννης Κομένιος (1592-1670) ήταν Τσέχος φιλόσοφος, παιδαγωγός και θεολόγος. Θεωρείται ο πατέρας της σύγχρονης εκπαίδευσης. Ήταν από τους πρώτους υπέρμαχους της παγκόσμιας παιδείας, μια ιδέα την οποία ανέφερε στο έργο του Didactica Magna (Μεγάλη Διδακτική). Εισήγαγε τα εικονογραφημένα συγγράμματα, γραμμένα στην τοπική γλώσσα και όχι στα λατινικά, εφάρμοσε αποδοτικές διδακτικές μεθόδους ακολουθώντας τη φυσική ανάπτυξη από τα απλά σε πιο σύνθετα θέματα, υποστήριξε τη δια βίου μάθηση και ανέπτυξε τη λογική σκέψη σε σχέση με τη στείρα απομνημόνευση και παρουσίασε και υποστήριξε την εκπαίδευση των φτωχών παιδιών, αλλά και βοήθησε την πρόσβαση των γυναικών στη μόρφωση. 
Το 1658 εξέδωσε το βιβλίο του "Ο αισθητός κόσμος εικονογραφημένος" στα λατινικά και γερμανικά που θεωρείται το πρώτο εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά. Το βιβλίο περιείχε 150 εικόνες και η προσέγγιση της μάθησης μέσω των εικόνων αποτέλεσε μία πραγματική επανάσταση για τα εκπαιδευτικά πράγματα της εποχής. Τα θέματα που διαπραγματευόταν ήταν η άψυχη φύση, η βοτανολογία, η ζωολογία, η θρησκεία, ο άνθρωπος και οι δραστηριότητές του. Αμέσως έγινε πολύ δημοφιλές και γνώρισε πολλές μεταφράσεις. Στο πρώτο κεφάλαιο τα παιδιά μαθαίνουν πώς να μιλούν σωστά μιμούμενα τους ήχους των ζώων στις εικόνες. Στο δεύτερο κεφάλαιο μαθαίνουν για το Θεό και τη θρησκεία. Αμέσως μετά μαθαίνουν για τα δημιουργήματα του θεού.Στο 36ο κεφάλαιο ο Κομένιος αναφέρεται στον άνθρωπο και στο 43ο στην ψυχή του ανθρώπου.
Η πρώτη αγγλική έκδοση του βιβλίου έγινε το 1659 και η δωδέκατη και τελευταία το 1777. Η γενικά τελευταία έκδοση του βιβλίου έγινε στην Πράγα το 1845.


Πηγές: 
Ιωάννης Άμος Κομένιος Λήμμα Βικιπαίδεια
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%91%CE%BC%CF%8C%CF%82_%CE%9A%CE%BF%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%82

Orbis Pictus Αγγλικό Λήμμα Βικιπαίδεια
https://en.wikipedia.org/wiki/Orbis_Pictus

www.comeniusorbispictus.wordpress.com

www.publicdomaininterview.org
https://publicdomainreview.org/2014/05/14/in-the-image-of-god-john-comenius-and-the-first-childrens-picture-book/





















 

 

 


Τρίτη 6 Σεπτεμβρίου 2016

ΔΥΟ ΚΑΤΣΙΚΕΣ


Δυο κατσίκες ανταμώθηκαν μια φορά επάνω σ’ ένα στενό γεφύρι. H μια είπε:
– Kάμε τόπο να περάσω εγώ!
– Eσύ να πας πίσω και ν’ αφήσεις να περάσω εγώ πρώτα! αποκρίθηκε η άλλη θυμωμένη.
– Πώς είπες; φώναξε η πρώτη. Eγώ να κάμω τόπο να περάσεις εσύ; Eίσαι στα σωστά σου;
– Έτσι; φώναξε τότε η άλλη. Δοκίμασε λοιπόν να περάσεις!
Tο μάλωμα βάσταξε αρκετή ώρα με πολύ πείσμα. Tέλος χύθηκαν η μια επάνω στην άλλη με μεγάλη ορμή.
Xτυπούσαν τα κέρατά τους άγρια και θυμωμένα. Aλλά το γεφύρι ήταν στενό και γκρεμίστηκαν κι οι δυο τους.
Kάτω ήταν ποτάμι με βαθιά νερά. Oι δυο κατσίκες θα πνίγονταν χωρίς άλλο. Για καλή τους όμως τύχη, τις είδε ο βοσκός, έτρεξε, και με πολλά βάσανα κατόρθωσε να τις γλιτώσει.